طریقه ساخت عطر در منزل

دنياي اسرار آميز و خوشبوي عطر هرکسي را شيفته خودش مي‌کند؛ از بوهاي قديمي و خوشي که خاطره‌ها را به ياد مي‌آورند تا رايحه‌هاي جديدي که دنياي پر جنب و جوش و صنعتي عطر با آنها طرفدارانش را شگفت زده مي‌کند.
حتما شما هم عطر و برند خاصي را دوست داريد و بارها آنها را هديه داده يا براي خودتان خريداري کرده‌ايد. اما تا به حال فکر کرده‌ايد که خودتان هم مي‌توانيد عطر بسازيد؟ شايد کمي دور از ذهن به نظر برسد اما واقعيت اين است که با وسايل ساده مي‌توانيد از گياهان و گل‌هاي خوشبو عطر دلخواهتان را تهيه کنيد.
با کمک دکتر محمدتقي عبادي، دکتراي گياهان دارويي، دو روش ساخت عطر خانگي را به شما آموزش مي‌دهيم. در واقع به گفته دکتر عبادي اين روش‌ها تنها راه‌هاي ساخت عطر در خانه هستند و روش‌هاي ديگر نياز به وسايل صنعتي و بيشتري دارند.
مواد لازمش هم در دسترس است. شايد سر ديوار خودتان يا همسايه‌ شايد هم در باغچه حياط. ياس‌امين‌الدوله و رز و شمعداني در حياط غوغايي به پاکرده اند با عطر بي‌نظيرشان. اين رايحه‌هاي دلپذير را به خانه بياوريد.

رايحه اسطوخودوس، مريم گلي و شمعداني
عمليات تقطير
روش اول: اولين روش يعني تقطير با آب براي تهيه اسانس گياهان و گل‌هايي مانند اسطوخودوس، گل محمدي، رز، شمعداني عطري، آويشن، ميخک و مريم گلي به کار مي‌آيد؛ روشي که اگر به کاشان سفر کرده باشيد مشابه آن را در گلاب‌گيري‌ها ديده‌ايد.
مواد لازم:
ظرفي با گنجايش 500 سي سي
آب: يک عدد
گل تازه موردنظرتان: 75 تا 80 گرم
سيني: يک عدد
اتانول: به مقدار لازم
طرز تهيه:

ابتدا ظرف را از آب پر کنيد و روي اجاق گاز بگذاريد. بعد گل‌هاي تازه را در آن ريخته و اجازه دهيد آب جوش بيايد. بعد از اينکه آب جوش آمد، سيني سرد را با يک شيب ملايم بالاي ظرف بگيريد تا بخار ناشي از تبخير آب همراه با ترکيبات معطر گل‌ها (اسانس) روي سطح آن بنشيند. اسانس همراه با آب دائما به‌صورت قطره قطره از سيني به داخل ظرف جمع آوري اسانس چکيده مي‌شود. حال شما يک لايه روغن زرد کمرنگ يا زرد مايل به سبز روي سطح آب مي‌بينيد که همان اسانس گياه است. آن را از آب جدا کرده، در يک ظرف کوچک بريزيد.
يادتان باشد ظرف‌تان بايد کاملا خشک، تيره رنگ (با کشيدن يک لايه فويل آلومينيوم مي‌توانيد ظرف را در مقابل نور عايق کنيد) و متناسب با ميزان اسانس‌تان باشد. براي اين ميزان از آب و گل، ظرف يک تا يک و نيم سي‌سي کافي است. در اين ظرف نبايد هوا باشد و چون شما دستگاه وکيوم و خارج کردن هوا از ظرف را در خانه نداريد، بهتر است شيشه‌هاي‌تان کوچک باشند که با اسانس پر شوند و ديگر هوايي در آنها وجود نداشته باشد.
حالا بعد از پر کردن شيشه و ظرف موردنظر از اسانس، روي آن اتانول بريزيد. اتانول حداکثر بايد 80 درصد از عطر شما را تشکيل دهد؛ يعني ميزان اسانس 20 درصد باشد و اتانول 80 درصد. البته اگر دوست داريد عطرتان غليظ‌تر باشد، مي‌توانيد اتانول کمتري اضافه کنيد. حالا عطر دست ساز و خانگي شما آماده است.
نکته:
1-بهتر است ظرفي که براي جوشاندن گياه در آب استفاده مي‌کنيد پيرکس باشد. چون اين ظروف واکنشي نسبت به ترکيبات معطر گياه نشان نداده و آنها را تغيير نمي‌دهند. ظروف استيل و آلومينيوم هم در رتبه بعدي قرار دارند.
2-سيني شما بايد کاملا سرد باشد.
3-ميزان گلي که شما براي ساخت عطرتان نياز داريد بستگي به نوع آن دارد. اگر مي‌خواهيد اسانس اسطوخودوس بگيريد 75 تا 80 گرم گل آن کافي است اما بسته به حجم گل ميزان آن مي‌تواند کمتر يا بيشتر شود. حداکثر ميزان متناسب با 500 سي‌سي آب، 100 گرم گل است.
4-ظروفي که براي نگهداري اسانس استفاده مي‌کنيد بايد تيره باشند و در معرض نور آفتاب قرار نگيرند. چون وقتي اسانس‌ها در معرض نور قرار مي‌گيرند تند و بدبو مي‌شوند.

دنياي خوشبوي ياس امين الدوله
عمليات خيساندن
روش دوم: اين روش خيساندن در روغن‌هاي جاذب «Enfleurage» نام دارد و براي تهيه اسانس گل‌هايي چون ياس، ياس امين الدوله، اقاقياي بنفش (گليسين)، نرگس، ياسمن و مريم کاربرد دارد چون ترکيبات معطر اين گل‌ها به دماي بالا حساس و اسانسي‌شان پايين است. در واقع اين روش، شيوه سنتي و البته گران قيمت تهيه عطر در دنياست چون نياز به زحمت و زمان زيادي دارد. اما در عين حال روشي است که با استفاده از آن در خانه هم مي‌توانيد عطر خودتان را توليد کنيد.

گوچي و شنل ساخت منزل!
مواد لازم:
گل تازه گياه: به ميزان لازم
روغن جاذب و بي بو مانند پارافين مايع، روغن کنجد و روغن زيتون بي بو: به ميزان لازم
ظرف پيرکس مستطيل شکل: يک عدد
الکل اتانول: به ميزان لازم
طرز تهيه:
1. شما براي تهيه عطر به اين روش مي‌توانيد از ظروف پيرکس مستطيلي شکلي که براي تهيه لازانيا يا سوفله‌ها به کار مي‌روند استفاده کنيد. حالا در ظرف تان به عمق يک سانتي‌متر روغن بريزيد و گل‌ها را مرتب روي آن بچينيد. تا جايي که روي روغن کاملا پوشانده شده و ظرف پر از گل شود. هر 12 تا 24 ساعت بايد گل‌ها و روغن را هم بزنيد. بعد از 48 ساعت هم گل‌ها را از داخل روغن‌ برداريد و روغن روي آنها را به خوبي بگيريد و جدا کنيد. روغن را داخل ظرف برگردانيد.
2. بعد گل‌هاي تازه را به همان روغن داخل اضافه کنيد و همان مراحل را طي کنيد. 2 تا 3 نوبت بايد اين کار را انجام دهيد تا روغنِ داخل ظرف از ترکيبات عطر اشباع شود. حالا نوبت عمليات استخراج ترکيبات عطري است؛ يعني بايد روي روغن الکل بريزيد.
3. اندازه الکل باز هم به ميزان روغن بستگي دارد؛ مثلا براي 100 سي سي روغن اشباع شده، 20 تا 30 سي سي اتانول نياز داريد. بعد از ريختن الکل، آن را جمع کنيد و اجازه دهيد الکل بپرد. ديگر عطرتان آماده شده و مي‌توانيد آن را در ظرف مناسب ريخته و استفاده کنيد.

نکته‌هايي درباره عطر و عطرسازي
براي ساخت عطر در خانه اول بايد کمي از گياهان خوشبو شناخت داشته باشيد و بدانيد ترکيبات معطر آنها سنگين است يا سبک؛ مثلا اگر ترکيبات آن سبک باشد و عمليات اسانس‌گيري دو ساعت طول بکشد، اسانس تهيه شده در نيم ساعت اول مطلوب‌تر است.
گوچي و شنل ساخت منزل!
نکته ديگر اين است که هر عطر بايد سه نوت داشته باشد. نوت آغازين، نوت مياني و نوت پاياني. عطري مطلوب است که در طول زمان يک کيفيت داشته باشد. منظور از نوت همان رايحه آن است. مثلا عطر مطلوب در نوت مياني‌اش يعني تقريبا يک روز بعد از استفاده، بايد همان رايحه نوت آغازين و بار اول را داشته باشد. ممکن است به مرور بوي آن کمتر شود اما نبايد تغيير کرده باشد. در عطرهاي صنعتي اين نوت‌ها طراحي مي‌شوند چون ترکيبات عطرها يکنواخت نيستند. البته طراحي نوت کار سخت، پيچيده و بسيار ظريفي است که آموزش داده مي‌شود و تعداد کمي از دانشجويان اين رشته در مدرسه معتبري مثل مدرسه عطرسازي ژيودان سوييس مي‌توانند هر سال در اين بخش به تخصص برسند.
شايد تهيه عطر در خانه کمي سخت باشد اما اين کار براي کساني که به عطر علاقه دارند و نگاه خاص‌تري به آن دارند، يک آغاز است. با چند بار امتحان کردن اين کار در خانه مي‌توانيد آن را ادامه دهيد.
براي برداشتن اولين قدم‌ها مطالعه کتاب «اصول و شيوه‌هاي عطرسازي، جلد اول و دوم» کمک تان مي‌کند. اين کتاب دو جلدي توسط رابرت آر. کالکين از عطرسازان بزرگ دنيا نوشته و توسط آقاي شريف عطار در ايران ترجمه شده است. کتابي که در مدرسه عطرسازي ژيودان سوييس تدريس مي‌شود و مي‌تواند به شما کمک کند.

ادامه‌ی مطلب

ثبت نظر:

ایمیل شما نزد ما محفوظ می‌ماند و منتشر نمی‌شود.